Projecten

Europan is een tweejaarlijks terugkerende internationale prijsvraag voor jonge architecten. Diverse steden in Europa maken bij belangrijke stedenbouwkundige en architectonische ontwikkelingen gebruik van deze prijsvraag. Wij hebben het Havenkwartier in onze geboortestad Deventer als locatie gekozen. Ons plan is uit 60 inzendingen beloond met de 2e prijs.

D H K   e e n   n i e u w e   g e s c h i e d e n i s

Deventer havenstad
Het historische centrum van Deventer heeft zijn architectonische rijkdom voor een groot deel te danken aan de IJssel. Deze waterweg voerde handelsschepen af en aan en maakte van Deventer een belangrijke Hanze- en havenstad. In 1922 ontstond er, met de ontwikkeling van industriegebied Bergweide, een nieuwe haven met de naam "Deventer Haven Kwartier" (DHK). Het havenkwartier wordt gekenmerkt door stoere, robuuste gebouwen, zoals de Zwarte(B)- en Grijze(A) silo, de Bussink koekfabriek en de Coöperatieve Condensfabriek.
Om Anno 2011 te komen tot een levendig en opwindend woon-, werk- en publiek gebied, stellen wij bij de herontwikkeling van het havenkwartier de vraag centraal : Hoe kunnen we een gebied creëren dat voldoet aan de programmatische eisen van de huidige tijd, maar dat in stedenbouwkundig en architectonische opzet een respectvolle voortzetting is van de rijke havengeschiedenis van Deventer.

Stedenbouw
Het plein, dat een centrale rol zal vervullen in het te ontwikkelen gebied, staat door de hoge populieren volledig in de schaduw en heeft nu een zeer rommelige aanblik. Maar het plein heeft één belangrijke kwaliteit dat een uitgangspunt vormt voor ons stedenbouwkundig plan . De Grijze silo(A) staat niet aan het plein, maar 'op' het plein. De eyecatcher van het gebied moet deze prominente rol in dit gebied behouden. De ranke stoere betonkern moet vanuit het openbaar gebied van alle kanten te aanschouwen zijn. Door het toevoegen van nieuwe volumes wordt het plein rondom de Grijze silo gedefinieerd. Het lage volume(D) naast de Zwarte silo is een belangrijke stedenbouwkundige ingreep. Deze markeert het plein aan de westzijde en maakt van de open, onsamenhangende verbinding naar de drukke Mr. De Boerlaan, een mooie voetgangersentree.

Mobiliteit
Het prachtig bestrate oude centrum van Deventer is domein van de voetganger. Het uitgebreide netwerk van smalle middeleeuwse straatjes leent zich beter voor toeristische slentertochten dan voor gemotoriseerde voertuigen. Het havenkwartier heeft heel andere kwaliteiten. "De kwaliteit van het havenkwartier is dat mijn klanten, mijn werknemers en ik hier direct voor de deur parkeren. Hier is daar ruimte voor. Daarom zit ik niet in het centrum". Dit geluid hebben we bij verschillende startende ondernemers gehoord en bracht ons bij de vraag die terecht ook in de Europan ontwerp opdracht staat: Who are we actually building for?
Wij willen bouwen voor deze ondernemers. Deze ondernemers die essentieel zijn voor de levendigheid en financiële haalbaarheid van dit gebied. Wij willen een gebied bouwen dat juist zijn afwijkende kwaliteiten ten opzichte van het centrum van Deventer benut. Dus geef mobiliteit de ruimte. Durf de auto in dit ruwe gebied aanwezig te laten zijn.

Bestrating
In het ontwerp van de bestrating ligt onze parkeeroplossing, dat niet enkel toepasbaar is voor het plangebied, maar als concept voor het hele havengebied kan gelden. Een groot netwerk van smalle betonbanden is over het gebied uitgezet en wordt met verschillende soorten bestrating ingevuld: Klinkers in verschillende grijstinten en visgraatpatronen, die refereren naar de bestrating in het centrum, afgewisseld met vakken met grasbetonkeien. Ook kunnen er vakken worden aangewezen voor boombeplanting. Het netwerk van bestratingen geeft een optimale parkeerverdeling in het gebied aan, waar de gebruiker zijn auto dicht bij zijn werk, huis of bijvoorbeeld een restaurant kan parkeren. Als er op het plein bij de Grijze- en Zwarte silo echter een evenement wordt gehouden, staat men bij de afwezigheid van auto’s niet op een parkeerdek, maar op een robuust en afwisselende bestrating.

Architectuur
Buiten een mix van functies is er gestreefd naar een mix van architectuur. Elke toevoeging aan het gebied heeft zijn eigen identiteit, maar gezamenlijk past het wel bij het industriële karakter van Bergweide. Een overeenkomstig element van elk gebouw is het open/ gesloten concept, waarbij alle gebouwen zijn voorzien van een semitransparante huid van luiken. De luiken functioneren als vaste zonwering en tevens zijn de gebouwen veilig af te sluiten. Als er weinig bedrijvigheid is zal het gebied een meer gesloten karakter hebben, maar bij een drukke bezetting kan het elk gebouw een transformatie ondergaan tot volledig transparant. We willen de dynamiek van gebied terugzien in de architectuur!  Net zoals de bouwwerken in de oude havens.

I.s.m. Kevin Claus